ਨਾਮਸਿਮਰਨਨਾਮ ਜਪੋ, ਕੀਰਤ ਕਰੋ, ਵੰਡ ਛਕੋ

⸺ੴਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ⸺

ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ

ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ, ਸੰਤਾਂ, ਯੋਧਿਆਂ ਅਤੇ ਸੇਵਾਦਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਜੀਵਨੀਆਂ ਜਾਣੋ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਨੂੰ ਸਜਾਇਆ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ

ਸਾਰੇ ਸਿੱਖ ਗੁਰੂ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਚਾਰ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦੇ ਪੰਜ ਪਿਆਰੇ ਸਿੱਖ ਯੋਧਾ

ਇਸ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਬਾਰੇ

ਸਿੱਖ ਯੋਧਾ (ਸੰਤ ਸਿਪਾਹੀ) ਕੀ ਹੈ? ਸਿੱਖ ਯੋਧੇ ਨੂੰ ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੰਤ ਸਿਪਾਹੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਫ਼ੌਜੀ ਰੈਂਕ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਸਿੱਖ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਇੱਕ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਅਤੇ ਨੈਤਿਕ ਜੀਵਨ-ਢੰਗ ਹੈ। ਦੋਹਰੀ ਸ਼ਖਸੀਅਤ: ਇੱਕ ਸਿੱਖ ਯੋਧੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੰਤ ਵਾਂਗ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਗਿਆਨ, ਨਿਮਰਤਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭੂ ਭਗਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਇੱਕ ਸਿਪਾਹੀ ਵਾਂਗ ਅਟੱਲ ਦਲੇਰੀ, ਸਰੀਰਕ ਤਿਆਰੀ ਅਤੇ ਯੁੱਧ ਕਲਾ ਦੀ ਮੁਹਾਰਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਮੁੱਖ ਮਨੋਰਥ: ਉਹ ਮਜ਼ਲੂਮਾਂ (ਗਰੀਬਾਂ/ਕਮਜ਼ੋਰਾਂ) ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ, ਜ਼ੁਲਮ ਦਾ ਟਾਕਰਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਧਰਮ (ਸੱਚ ਅਤੇ ਨਿਆਂ) ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਲਈ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਚਨਬੱਧ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਰੱਖਿਆ ਕਿਸੇ ਵੀ ਇਨਸਾਨ ਦੇ ਧਰਮ, ਜਾਤ ਜਾਂ ਲਿੰਗ ਦੇ ਭੇਦਭਾਵ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ…

ਅਕਾਲੀ ਫੂਲਾ ਸਿੰਘ ਜੀ

ਅਕਾਲੀ ਫੂਲਾ ਸਿੰਘ ਜੀ

ਜਨਮ: January 1, 1761 · ਅਕਾਲ ਚਲਾਣਾ: March 14, 1823

ਅਕਾਲੀ ਫੂਲਾ ਸਿੰਘ ਜੀ ( 1761–1823) ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਅਤੇ ਬਹਾਦਰ ਅਕਾਲੀ ਨਿਹੰਗ ਆਗੂ ਸਨ। ਉਹ ਦਲ ਖ਼ਾਲਸਾ ਦੇ ਜਰਨੈਲ ਅਤੇ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਜਥੇਦਾਰ ਸਨ। ਉਹ ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਫ਼ੌਜ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਲਾਹਕਾਰ ਅਤੇ ਫ਼ੌਜੀ ਕਮਾਂਡਰ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੁਲਤਾਨ, ਕਸ਼ਮੀਰ ਅਤੇ ਪੇਸ਼ਾਵਰ ਦੀਆਂ ਲੜਾਈਆਂ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਉੱਚੇ ਇਖ਼ਲਾਕ, ਸਿੱਖ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹਤਾ ਅਤੇ ਨਿਰਭੈਤਾ ਲਈ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। 1823 ਵਿੱਚ ਨੌਸ਼ਹਿਰਾ ਦੀ ਲੜਾਈ ਦੌਰਾਨ ਉਹ ਸ਼ਹੀਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਗਏ।

ਪੂਰੀ ਜੀਵਨੀ ਪੜ੍ਹੋ

ਬਾਬਾ ਬੰਦਾ ਸਿੰਘ ਬਹਾਦਰ

ਬਾਬਾ ਬੰਦਾ ਸਿੰਘ ਬਹਾਦਰ

ਜਨਮ: October 27, 1670 · ਅਕਾਲ ਚਲਾਣਾ: June 9, 1716

ਬਾਬਾ ਬੰਦਾ ਸਿੰਘ ਬਹਾਦਰ (1670–1716) ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਸਿੱਖ ਫੌਜੀ ਜਰਨੈਲ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੁਗਲ ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਜ਼ੁਲਮਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਲੜਾਈ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ। 1708 ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਤੋਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਛਕਣ ਅਤੇ ਆਦੇਸ਼ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਲਾਮਬੰਦ ਕੀਤਾ ਅਤੇ 1710 ਵਿੱਚ ਸਰਹਿੰਦ ਉੱਤੇ ਫਤਿਹ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਪਹਿਲਾ ਸਿੱਖ ਰਾਜ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰੀ ਪ੍ਰਥਾ ਦਾ ਅੰਤ ਕਰਕੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਮੀਨਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕੀ ਹੱਕ ਦਿੱਤੇ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਮੁਗਲਾਂ ਹੱਥੋਂ ਫੜੇ ਜਾਣ ਅਤੇ ਸ਼ਹਾਦਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਤੱਕ, ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮਜ਼ਲੂਮਾਂ ਦੇ ਹੱਕਾਂ ਲਈ ਲੜਨ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਨਿਡਰ ਯੋਧੇ ਵਜੋਂ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਰਹੇ।

ਪੂਰੀ ਜੀਵਨੀ ਪੜ੍ਹੋ

ਬਾਬਾ ਦੀਪ ਸਿੰਘ ਜੀ

ਬਾਬਾ ਦੀਪ ਸਿੰਘ ਜੀ

ਜਨਮ: January 26, 1682 · ਅਕਾਲ ਚਲਾਣਾ: November 11, 1757

ਬਾਬਾ ਦੀਪ ਸਿੰਘ ਜੀ (1682–1757) ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਸਿੱਖ ਵਿਦਵਾਨ ਅਤੇ ਯੋਧੇ ਸਨ, ਜੋ ਦਮਦਮੀ ਟਕਸਾਲ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਮੁਖੀ ਸਨ। 75 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਅਫਗਾਨ ਹਮਲਾਵਰਾਂ ਨੇ ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਬੇਅਦਬੀ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਸਿੰਘਾਂ ਨੂੰ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵੱਲ ਵਧੇ। ਯੁੱਧ ਦੌਰਾਨ ਗਰਦਨ 'ਤੇ ਘਾਤਕ ਜ਼ਖ਼ਮ ਲੱਗਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਉਹ ਅਡੋਲ ਰਹੇ ਅਤੇ ਲੜਦੇ ਹੋਏ ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਸ਼ਹੀਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।

ਪੂਰੀ ਜੀਵਨੀ ਪੜ੍ਹੋ

ਤਸਵੀਰ ਉਪਲਬਧ ਨਹੀਂ

ਭਾਈ ਬਚਿੱਤਰ ਸਿੰਘ ਜੀ

ਭਾਈ ਬਚਿੱਤਰ ਸਿੰਘ ਜੀ

ਜਨਮ: April 12, 1664 · ਅਕਾਲ ਚਲਾਣਾ: December 22, 1705

ਭਾਈ ਬਚਿੱਤਰ ਸਿੰਘ ਜੀ (1664–1705) ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੀ ਫ਼ੌਜ ਦੇ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਬਹਾਦਰ ਸਿੱਖ ਯੋਧਾ ਅਤੇ ਜਰਨੈਲ ਸਨ। ਉਹ ਮਹਾਨ ਸ਼ਹੀਦ ਭਾਈ ਮਨੀ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੇ ਸਪੁੱਤਰ ਸਨ। ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ (ਲੋਹਗੜ੍ਹ ਕਿਲ੍ਹੇ) ਦੀ ਜੰਗ ਦੌਰਾਨ ਦਿਖਾਈ ਗਈ ਅਦੁੱਤੀ ਬਹਾਦਰੀ ਲਈ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਮੁਗ਼ਲ ਅਤੇ ਪਹਾੜੀ ਰਾਜਿਆਂ ਦੀਆਂ ਫ਼ੌਜਾਂ ਨੇ ਕਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਤੋੜਨ ਲਈ ਇੱਕ ਮਦਹੋਸ਼ ਹਾਥੀ ਭੇਜਿਆ, ਤਾਂ ਭਾਈ ਬਚਿੱਤਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਇਕੱਲੇ ਹੀ ਉਸ ਦਾ ਡਟ ਕੇ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕੀਤਾ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਨਾਗਨੀ ਬਰਛੀ ਨਾਲ ਹਾਥੀ ਦੇ ਮੱਥੇ 'ਤੇ ਵਾਰ ਕਰਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪਿੱਛੇ ਹਟਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। 1705 ਵਿੱਚ ਆਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਛੱਡਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਚਮਕੌਰ ਸਾਹਿਬ ਵੱਲ ਜਾਂਦੇ ਸਮੇਂ ਉਹ ਇੱਕ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਗੰਭੀਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋ ਗਏ ਅਤੇ ਕੋਟਲਾ ਨਿਹੰਗ ਖ਼ਾਨ ਵਿਖੇ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਸ਼ਹਾਦਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।

ਪੂਰੀ ਜੀਵਨੀ ਪੜ੍ਹੋ

ਤਸਵੀਰ ਉਪਲਬਧ ਨਹੀਂ

ਭਾਈ ਦਿਆਲਾ ਸਿੰਘ ਜੀ

ਭਾਈ ਦਿਆਲਾ ਸਿੰਘ ਜੀ

ਜਨਮ: Around 1630 · ਅਕਾਲ ਚਲਾਣਾ: November 11, 1675

ਭਾਈ ਦਿਆਲਾ ਸਿੰਘ ਜੀ (ਸ਼ਹੀਦੀ 1675) ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸਮਰਪਿਤ ਸਿੱਖ ਅਤੇ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਸਾਥੀ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਟਨਾ ਸਾਹਿਬ ਵਿਖੇ ਸੰਗਤ ਦੇ ਮੁਖੀ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ ਅਤੇ ਬਾਲ ਗੋਬਿੰਦ ਰਾਏ (ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ) ਦੀ ਦੇਖ-ਭਾਲ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਜਦੋਂ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਭਾਈ ਦਿਆਲਾ ਜੀ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਦਿੱਲੀ ਗਏ। ਆਪਣੇ ਧਰਮ 'ਤੇ ਅਡੋਲ ਰਹਿਣ ਅਤੇ ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਦੇ ਜ਼ੁਲਮਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣੇ ਹੋ ਕੇ ਵਿਰੋਧ ਕਰਨ ਕਾਰਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 11 ਨਵੰਬਰ 1675 ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਵਿਖੇ ਉਬਲਦੀ ਦੇਗ ਵਿੱਚ ਪਾ ਕੇ ਸ਼ਹੀਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ਹਾਦਤ ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਅਟੱਲ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਅਤੇ ਲਾਸਾਨੀ ਕੁਰਬਾਨੀ ਦੀ ਇੱਕ ਉੱਘੀ ਮਿਸਾਲ ਹੈ।

ਪੂਰੀ ਜੀਵਨੀ ਪੜ੍ਹੋ

ਭਾਈ ਮਨੀ ਸਿੰਘ ਜੀ

ਭਾਈ ਮਨੀ ਸਿੰਘ ਜੀ

ਜਨਮ: March 10, 1644 · ਅਕਾਲ ਚਲਾਣਾ: June 24, 1734

ਭਾਈ ਮਨੀ ਸਿੰਘ (1644–1738) ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਸਿੱਖ ਵਿਦਵਾਨ, ਧਰਮ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਅਤੇ ਸ਼ਹੀਦ ਸਨ। ਉਹ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੇ ਬਚਪਨ ਦੇ ਸਾਥੀ ਸਨ ਅਤੇ ਖਾਲਸਾ ਪੰਥ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਗ੍ਰੰਥੀ ਅਤੇ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਦੇ ਜਥੇਦਾਰ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੂੰ ਲਿਖਣ ਅਤੇ 'ਗਿਆਨ ਰਤਨਾਵਲੀ' ਵਰਗੀਆਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਰਚਨਾਵਾਂ ਕਰਨ ਲਈ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 1738 ਵਿੱਚ, ਇਸਲਾਮ ਕਬੂਲ ਕਰਨ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰਨ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਮੁਗਲਾਂ ਦੁਆਰਾ ਬੰਦ-ਬੰਦ ਕੱਟ ਕੇ ਸ਼ਹੀਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ਹਾਦਤ ਨੂੰ ਅੱਜ ਵੀ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਸਿੱਖ ਅਰਦਾਸ ਵਿੱਚ ਚੇਤੇ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਪੂਰੀ ਜੀਵਨੀ ਪੜ੍ਹੋ

ਤਸਵੀਰ ਉਪਲਬਧ ਨਹੀਂ

ਭਾਈ ਮਤੀ ਦਾਸ ਜੀ

ਭਾਈ ਮਤੀ ਦਾਸ ਜੀ

ਜਨਮ: January 30, 1630 · ਅਕਾਲ ਚਲਾਣਾ: November 11, 1675

ਭਾਈ ਮਤੀ ਦਾਸ ਜੀ ਸ਼ਹੀਦੀ 1675) ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸਮਰਪਿਤ ਸਿੱਖ ਸਨ। ਉਹ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੀ ਆਪਣੀ ਲਾਸਾਨੀ ਸ਼ਹਾਦਤ ਲਈ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਮੁਗਲ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਧਰਮ ਤਿਆਗ ਕੇ ਇਸਲਾਮ ਕਬੂਲ ਕਰਨ ਦਾ ਦਬਾਅ ਪਾਇਆ, ਪਰ ਭਾਈ ਮਤੀ ਦਾਸ ਜੀ ਆਪਣੇ ਸਿਦਕ 'ਤੇ ਅਟੱਲ ਰਹੇ। ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜਿਉਂਦੇ ਜੀ ਆਰੇ ਨਾਲ ਚੀਰ ਕੇ ਸ਼ਹੀਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਭਰਾ ਭਾਈ ਸਤੀ ਦਾਸ ਜੀ ਦੀ ਸ਼ਹਾਦਤ ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਧਾਰਮਿਕ ਆਜ਼ਾਦੀ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਪ੍ਰਤੀ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹਤਾ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਪੂਰੀ ਜੀਵਨੀ ਪੜ੍ਹੋ

ਤਸਵੀਰ ਉਪਲਬਧ ਨਹੀਂ

ਭਾਈ ਸਤੀ ਦਾਸ ਜੀ

ਭਾਈ ਸਤੀ ਦਾਸ ਜੀ

ਜਨਮ: January 30, 1634 · ਅਕਾਲ ਚਲਾਣਾ: November 11, 1675

ਭਾਈ ਸਤੀ ਦਾਸ ਜੀ (ਸ਼ਹੀਦੀ 1675) ਇੱਕ ਸਮਰਪਿਤ ਸਿੱਖ ਸਨ ਅਤੇ ਭਾਈ ਮਤੀ ਦਾਸ ਜੀ ਦੇ ਛੋਟੇ ਭਰਾ ਸਨ। ਉਹ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ ਬਹੁਤ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਸਨ। ਆਗਰਾ ਵਿਖੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਦਿੱਲੀ ਲਿਜਾਇਆ ਗਿਆ। ਮੁਗਲ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਆਪਣਾ ਧਰਮ ਤਿਆਗ ਕੇ ਇਸਲਾਮ ਕਬੂਲ ਕਰਨ ਦਾ ਸਖ਼ਤ ਦਬਾਅ ਪਾਇਆ, ਪਰ ਭਾਈ ਸਤੀ ਦਾਸ ਜੀ ਆਪਣੇ ਸਿਦਕ 'ਤੇ ਅਡੋਲ ਰਹੇ। ਆਪਣੀ ਅਟੱਲ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹਤਾ ਕਾਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰੂੰ ਵਿੱਚ ਲਪੇਟ ਕੇ ਅਤੇ ਤੇਲ ਵਿੱਚ ਭਿਓਂ ਕੇ ਜਿਉਂਦੇ ਜੀ ਸਾੜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ਹਾਦਤ ਧਾਰਮਿਕ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਰਾਖੀ ਲਈ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਲਾਸਾਨੀ ਕੁਰਬਾਨੀ ਹੈ।

ਪੂਰੀ ਜੀਵਨੀ ਪੜ੍ਹੋ

ਤਸਵੀਰ ਉਪਲਬਧ ਨਹੀਂ

ਭਾਈ ਤਾਰੂ ਸਿੰਘ ਜੀ

ਭਾਈ ਤਾਰੂ ਸਿੰਘ ਜੀ

ਜਨਮ: October 6, 1720 · ਅਕਾਲ ਚਲਾਣਾ: July 1, 1745

ਭਾਈ ਤਾਰੂ ਸਿੰਘ ਜੀ (1720–1745) ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਮਹਾਨ ਅਤੇ ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਸ਼ਹੀਦ ਹਨ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਕੌਮ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਲਈ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਅਦੁੱਤੀ ਕੁਰਬਾਨੀ ਲਈ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਮੁਗਲ ਹਾਕਮ ਜ਼ਕਰੀਆ ਖ਼ਾਨ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕੇਸ ਕਟਵਾ ਕੇ ਇਸਲਾਮ ਕਬੂਲ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ, ਤਾਂ ਭਾਈ ਤਾਰੂ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ਮੌਤ ਨੂੰ ਚੁਣਿਆ ਪਰ ਆਪਣੇ ਕੇਸਾਂ (ਸਿੱਖੀ ਸਰੂਪ) ਦੀ ਬੇਅਦਬੀ ਨਹੀਂ ਹੋਣ ਦਿੱਤੀ। ਇਸ ਦੇ ਬਦਲੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬੜੀ ਬੇਰਹਿਮੀ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਖੋਪੜੀ ਲੁਹਾ ਕੇ ਸ਼ਹੀਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ਹਾਦਤ ਅੱਜ ਵੀ ਸਿੱਖਾਂ ਲਈ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹਤਾ ਅਤੇ ਸਿਦਕ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ

ਪੂਰੀ ਜੀਵਨੀ ਪੜ੍ਹੋ

ਤਸਵੀਰ ਉਪਲਬਧ ਨਹੀਂ

ਦੀਵਾਨ ਮੋਹਕਮ ਚੰਦ

ਦੀਵਾਨ ਮੋਹਕਮ ਚੰਦ

ਜਨਮ: 1750s · ਅਕਾਲ ਚਲਾਣਾ: October 29, 1814

ਦੀਵਾਨ ਮੋਹਕਮ ਚੰਦ (ਮੌਤ 1814) ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਰਾਜ ਦੌਰਾਨ ਸਿੱਖ ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤਿਭਾਸ਼ਾਲੀ ਜਰਨੈਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸਨ। ਉਹ ਇੱਕ ਬਿਹਤਰੀਨ ਫ਼ੌਜੀ ਰਣਨੀਤੀਕਾਰ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਿੱਖ ਰਾਜ ਦੇ ਵਿਸਥਾਰ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ। ਕਾਂਗੜਾ, ਜਲੰਧਰ ਅਤੇ ਅਟਕ ਵਰਗੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਨੂੰ ਸਿੱਖ ਸਾਮਰਾਜ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਰਹੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ 1813 ਦੀ ਅਟਕ ਦੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਅਫ਼ਗਾਨ ਫ਼ੌਜਾਂ ਨੂੰ ਹਰਾਉਣ ਲਈ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਅਫ਼ਗਾਨਾਂ ਦੇ ਦਬਦਬੇ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।

ਪੂਰੀ ਜੀਵਨੀ ਪੜ੍ਹੋ

ਜੱਸਾ ਸਿੰਘ ਆਹਲੂਵਾਲੀਆ

ਜੱਸਾ ਸਿੰਘ ਆਹਲੂਵਾਲੀਆ

ਜਨਮ: May 3, 1718 · ਅਕਾਲ ਚਲਾਣਾ: October 20, 1783

ਜੱਸਾ ਸਿੰਘ ਆਹਲੂਵਾਲੀਆ (1718-1783) ਸਿੱਖ ਮਿਸਲ ਕਾਲ ਦੇ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਜਰਨੈਲ ਅਤੇ ਆਗੂ ਸਨ। ਉਹ ਦਲ ਖ਼ਾਲਸਾ ਦੇ ਸਰਬਉੱਚ ਕਮਾਂਡਰ ਸਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 'ਸੁਲਤਾਨ-ਉਲ-ਕੌਮ' ਦੇ ਖਿਤਾਬ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੁਗਲਾਂ ਅਤੇ ਅਫ਼ਗਾਨ ਹਮਲਾਵਰਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਕਈ ਜਿੱਤਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀਆਂ, ਲਾਹੌਰ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਲਾਲ ਕਿਲੇ ਤੱਕ ਆਪਣਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਕਾਇਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ 1772 ਵਿੱਚ ਕਪੂਰਥਲਾ ਰਿਆਸਤ ਦੀ ਨੀਂਹ ਰੱਖੀ।

ਪੂਰੀ ਜੀਵਨੀ ਪੜ੍ਹੋ

ਮਾਈ ਭਾਗੋ ਜਿ

ਮਾਈ ਭਾਗੋ ਜਿ

ਜਨਮ: 1670 · ਅਕਾਲ ਚਲਾਣਾ: Early 1700s

ਮਾਈ ਭਾਗੋ (ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਤਾ ਭਾਗ ਕੌਰ ਵਜੋਂ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) 18ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਅਤੇ ਬਹਾਦਰ ਸਿੱਖ ਯੋਧਾ ਸਨ। ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਦੁੱਤੀ ਬਹਾਦਰੀ, ਦ੍ਰਿੜ੍ਹਤਾ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਪ੍ਰਤੀ ਅਥਾਹ ਸ਼ਰਧਾ ਲਈ ਸਤਿਕਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਆਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਜੰਗ ਦੌਰਾਨ 40 ਸਿੱਖ (ਚਾਲੀ ਮੁਕਤੇ) ਬੇਦਾਵਾ ਲਿਖ ਕੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਸਾਥ ਛੱਡ ਆਏ ਸਨ, ਤਾਂ ਮਾਈ ਭਾਗੋ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਕੇ ਦੁਬਾਰਾ ਮੈਦਾਨ-ਏ-ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਲਿਆਉਣ ਦੀ ਕਮਾਂਡ ਸੰਭਾਲੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਯੋਧਿਆਂ ਨੇ 1705 ਵਿੱਚ ਮੁਕਤਸਰ ਦੀ ਜੰਗ (ਖਿਦਰਾਣੇ ਦੀ ਢਾਬ) ਵਿੱਚ ਮੁਗ਼ਲ ਫ਼ੌਜਾਂ ਨਾਲ ਲੋਹਾ ਲਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੰਗਰੱਖਿਅਕ ਵਜੋਂ ਰਹੇ।

ਪੂਰੀ ਜੀਵਨੀ ਪੜ੍ਹੋ

ਸਰਦਾਰ ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਨਲਵਾ

ਸਰਦਾਰ ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਨਲਵਾ

ਜਨਮ: April 28, 1791 · ਅਕਾਲ ਚਲਾਣਾ: April 30, 1837

ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਨਲਵਾ (1791–1837) ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਰਾਜ ਦੌਰਾਨ ਸਿੱਖ ਖ਼ਾਲਸਾ ਫ਼ੌਜ ਦੇ ਮਹਾਨ ਅਤੇ ਮੁੱਖ ਕਮਾਂਡਰ ਸਨ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਬੇਮਿਸਾਲ ਬਹਾਦਰੀ ਲਈ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ—ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਇੱਕ ਸ਼ੇਰ ਨੂੰ ਆਹਮੋ-ਸਾਹਮਣੇ ਦੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਹਰਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 'ਬਾਘਮਾਰ' (ਸ਼ੇਰ ਮਾਰਨ ਵਾਲਾ) ਦਾ ਖਿਤਾਬ ਮਿਲਿਆ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਈ ਵੱਡੀਆਂ ਜਿੱਤਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਿੱਖ ਰਾਜ ਦੀਆਂ ਸਰਹੱਦਾਂ ਕਸ਼ਮੀਰ, ਪਿਸ਼ਾਵਰ ਅਤੇ ਮੁਲਤਾਨ ਤੱਕ ਫੈਲ ਗਈਆਂ। ਇੱਕ ਬਹਾਦਰ ਜਰਨੈਲ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਉਹ ਇੱਕ ਕੁਸ਼ਲ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕ ਵੀ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮੀ ਸਰਹੱਦ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਖੈਬਰ ਦਰ੍ਹੇ ਰਾਹੀਂ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਹਮਲਿਆਂ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਲਈ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ। ਜਮਰੌਦ ਦੀ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਉਹ ਬਹਾਦਰੀ ਨਾਲ ਲੜਦੇ ਹੋਏ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋ ਗਏ ਸਨ।

ਪੂਰੀ ਜੀਵਨੀ ਪੜ੍ਹੋ

ਸਰਦਾਰ ਜੱਸਾ ਸਿੰਘ ਰਾਮਗੜ੍ਹੀਆ

ਸਰਦਾਰ ਜੱਸਾ ਸਿੰਘ ਰਾਮਗੜ੍ਹੀਆ

ਜਨਮ: 5 May 1723 · ਅਕਾਲ ਚਲਾਣਾ: April 20, 1803

ਜੱਸਾ ਸਿੰਘ ਰਾਮਗੜ੍ਹੀਆ (1723–1803) ਸਿੱਖ ਮਿਸਲ ਕਾਲ ਦੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਿੱਖ ਆਗੂ ਅਤੇ ਰਾਮਗੜ੍ਹੀਆ ਮਿਸਲ ਦੇ ਬਾਨੀ ਸਨ। ਉਹ ਇੱਕ ਬਹਾਦਰ ਜਰਨੈਲ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿੱਚ 'ਰਾਮ ਰੌਣੀ' ਕਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਨਾਮ ਰਾਮਗੜ੍ਹ ਰੱਖਿਆ, ਜਿੱਥੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 'ਰਾਮਗੜ੍ਹੀਆ' ਨਾਮ ਮਿਲਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੁਗਲ ਅਤੇ ਅਫ਼ਗਾਨ ਹਮਲਾਵਰਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਕਈ ਲੜਾਈਆਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਅਤੇ 1783 ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਲਾਲ ਕਿਲੇ ਉੱਤੇ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਕਬਜ਼ੇ ਦੌਰਾਨ ਮੁਗਲ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਦਾ ਤਖ਼ਤ ਉਖਾੜ ਕੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਲਿਆਂਦਾ ਸੀ।

ਪੂਰੀ ਜੀਵਨੀ ਪੜ੍ਹੋ

ਤਸਵੀਰ ਉਪਲਬਧ ਨਹੀਂ

ਸ਼ਾਮ ਸਿੰਘ ਅਟਾਰੀਵਾਲਾ ਜੀ

ਸ਼ਾਮ ਸਿੰਘ ਅਟਾਰੀਵਾਲਾ ਜੀ

ਜਨਮ: Around 1790 · ਅਕਾਲ ਚਲਾਣਾ: February 10, 1846

ਸ਼ਾਮ ਸਿੰਘ ਅਟਾਰੀਵਾਲਾ (1790–1846) ਸਿੱਖ ਸਾਮਰਾਜ (ਸਿੱਖ ਖ਼ਾਲਸਾ ਫ਼ੌਜ) ਦੇ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਅਤੇ ਬਹਾਦਰ ਜਰਨੈਲ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਸਮੇਂ ਮੁਲਤਾਨ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਰਗੀਆਂ ਕਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਐਂਗਲੋ-ਸਿੱਖ ਜੰਗ ਦੌਰਾਨ ਸਭਰਾਵਾਂ ਦੀ ਲੜਾਈ (10 ਫਰਵਰੀ 1846) ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਅਦੁੱਤੀ ਬਹਾਦਰੀ ਅਤੇ ਸ਼ਹੀਦੀ ਲਈ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਆਗੂਆਂ ਦੀ ਗੱਦਾਰੀ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੈਦਾਨ ਛੱਡਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਚਿੱਟੇ ਬਸਤਰ ਪਹਿਨ ਕੇ ਅੰਤਿਮ ਸਾਹ ਤੱਕ ਲੜਨ ਦੀ ਸਹੁੰ ਖਾਧੀ ਅਤੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਨਾਲ ਲੋਹਾ ਲੈਂਦੇ ਹੋਏ ਸ਼ਹੀਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।

ਪੂਰੀ ਜੀਵਨੀ ਪੜ੍ਹੋ