ਗੁਰੂ ਅਮਰ ਦਾਸ ਜੀ

Guru Amar Das Ji ਦਾ ਵਿਸਥਾਰਪੂਰਵਕ ਇਤਿਹਾਸ

Guru Amar Das Ji ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦੇ ਤੀਜੇ ਗੁਰੂ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦੇ ਪ੍ਰਚਾਰ, ਸਮਾਨਤਾ ਦੇ ਸੰਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਤਾ ਦੀ ਸੇਵਾ ਲਈ ਮਹਾਨ ਯੋਗਦਾਨ ਦਿੱਤਾ।

ਜਨਮ ਅਤੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ

ਗੁਰੂ ਅਮਰ ਦਾਸ ਜੀ ਦਾ ਜਨਮ 5 ਮਈ 1479 ਨੂੰ ਬਸਰਕੇ ਗਿੱਲਾਂ, ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਭਾਈ ਤੇਜ ਭਾਨ ਜੀ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਮਾਤਾ ਲਖਮੀ ਜੀ ਸਨ। ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਉਹ ਧਾਰਮਿਕ ਸੁਭਾਉ ਵਾਲੇ ਸਨ।

ਗੁਰੂ ਅਮਰ ਦਾਸ ਜੀ ਪਹਿਲਾਂ ਹਿੰਦੂ ਧਾਰਮਿਕ ਰੀਤਾਂ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰਦੇ ਅਤੇ ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾਵਾਂ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਪਰ ਉਹ ਸੱਚੇ ਆਤਮਿਕ ਮਾਰਗ ਦੀ ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਸਨ।

ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ ਦੇਵ ਜੀ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ

ਇੱਕ ਦਿਨ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਬੀਬੀ ਅਮਰੋ ਜੀ ਦੁਆਰਾ ਗਾਈ ਗੁਰਬਾਣੀ ਸੁਣੀ। ਬੀਬੀ ਅਮਰੋ ਜੀ Guru Angad Dev Ji ਦੀ ਧੀ ਸਨ।

ਗੁਰਬਾਣੀ ਸੁਣ ਕੇ ਉਹ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਏ ਅਤੇ ਖਡੂਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ ਦੇਵ ਜੀ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਗਏ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਪੂਰੀ ਨਿਮਰਤਾ ਅਤੇ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ।

ਉਹ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਪਾਣੀ ਲਿਆਉਂਦੇ, ਸੰਗਤ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਅਤੇ ਸਫਾਈ ਕਰਦੇ ਸਨ।

ਤੀਜੇ ਗੁਰੂ ਬਣਨਾ

1552 ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ ਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਤੀਜੇ ਸਿੱਖ ਗੁਰੂ ਵਜੋਂ ਗੁਰਗੱਦੀ ਬਖ਼ਸ਼ੀ।

ਗੁਰੂ ਅਮਰ ਦਾਸ ਜੀ ਨੇ ਸਾਰੀ ਉਮਰ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦੇ ਪ੍ਰਚਾਰ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਤਾ ਦੀ ਸੇਵਾ ਲਈ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।

ਮੁੱਖ ਯੋਗਦਾਨ

1. ਸਮਾਨਤਾ ਦਾ ਸੰਦੇਸ਼

ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਜਾਤ-ਪਾਤ ਅਤੇ ਭੇਦਭਾਵ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ।

2. ਲੰਗਰ ਦੀ ਪ੍ਰਥਾ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨੀ

ਉਹਨਾਂ ਨੇ “ਪਹਿਲੇ ਪੰਗਤ ਫਿਰ ਸੰਗਤ” ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕੀਤੀ।

3. ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਦਾ ਸਨਮਾਨ

ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਸਤੀ ਪ੍ਰਥਾ ਅਤੇ ਪੜਦਾ ਪ੍ਰਥਾ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ।

4. ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ

ਉਹਨਾਂ ਨੇ 22 ਮੰਜੀਆਂ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀਆਂ।

5. ਗੋਇੰਦਵਾਲ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਵਿਕਾਸ

ਉਹਨਾਂ ਨੇ Goindwal Sahib ਨੂੰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਿੱਖ ਕੇਂਦਰ ਬਣਾਇਆ।

6. ਗੁਰਬਾਣੀ ਰਚਨਾ

ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਨੰਦ ਸਾਹਿਬ ਸਮੇਤ ਕਈ ਬਾਣੀਆਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ।

ਜੋਤੀ ਜੋਤ

1574 ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਅਮਰ ਦਾਸ ਜੀ ਗੋਇੰਦਵਾਲ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ ਜੋਤੀ ਜੋਤ ਸਮਾ ਗਏ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ Guru Ram Das Ji ਨੂੰ ਚੌਥੇ ਸਿੱਖ ਗੁਰੂ ਵਜੋਂ ਗੁਰਗੱਦੀ ਸੌਂਪੀ।